WNIOSKI WYPRACOWANE NA XIII MIEDZYNARODOWEJ
KONFERENCJI NAUKOWO-TECHNICZNEJ
"BEZPIECZEŃSTWO MORSKIE I OCHRONA NATURALNEGO ŚRODOWISKA
MORSKIEGO - VIII FORUM MORSKIE" - EUROPEJSKI DZIEŃ MORZA
Kołobrzeg, 19-21 maj 2009r.
Pięcioletnie uczestnictwo naszego kraju w strukturach Unii Europejskiej zaowocowało nowoczesnym podejściem do morskiego charakteru naszego kraju. Przedstawiciele Polski aktywnie uczestniczyli w tworzeniu zintegrowanej europejskiej polityki morskiej i swe doświadczenia przenieśli na obszar tworzenia narodowej polityki morskiej.
Wnioski wynikające zarówno z referatów, badań naukowych i dyskusji w aspekcie rozwoju polityki morskiej, ochronie środowiska morskiego i bezpieczeństwa życia na morzu przedstawiają się następująco:
- Narodowy Program Morski powinien być dokumentem określającym średniookresowe cele rozwoju społeczno-gospodarczego kraju we wszystkich dziedzinach związanych z morzem oraz sposoby osiągania tych celów.
- Zadania wynikające z celów formułowanych w strategiach sektorowych winny otrzymać wsparcie finansowe wynikające z polityki pomocowej Unii Europejskiej, głównie z narzędzi finansowania Zintegrowanej Polityki Morskiej i polityki strukturalnej.
- Unia Europejska dostrzega potrzebę tworzenia wielosektorowych klastrów i regionalnych ośrodków doskonałości morskiej, w których strona Polska powinna aktywnie uczestniczyć.
- Rozwój społeczno gospodarczy naszego kraju wymaga uwzględnienia tych niezmiernie ważnych faktów gospodarczych i ujęcia ich w raporcie polityki morskiej.
- Należy przyspieszyć budowę portu gazowego w Świnoujściu.
- W planowaniu przestrzennym w strefie Polskich Obszarów Morskich niezbędne jest uwzględnienie wielkoskalowych inwestycji technicznych w kontekście istniejących międzynarodowych uregulowań prawnych. Konieczne jest przeprowadzenie skoordynowanych badań wpływu poszczególnych działań technicznych na środowisko naturalne ( Nord Stream , Energetyka wiatrowa, górnictwo morskie).
- Należy wspierać działania w polityce morskiej zmierzające do rozwoju transportu morskiego poprzez :
- wykorzystanie korzyści płynących ze współpracy transgranicznej,
- wdrożenie przepisów o podatku tonażowym,
- wdrożenie drugiego rejestru żeglugi międzynarodowej
- zmodyfikowanie kodeksu morskiego
- Rozwój morskich tras żeglugowych z udziałem portów Szczecin i Świnoujście.
- Należy zwiększyć znaczenie portów morsko-śródlądowych w obsłudze przewozów w północnej Europie.
- Działania morskiej administracji Państwa w zakresie legislacji dotyczącej morskiego prawa pracy, w tym bezpieczeństwa i higieny pracy idą w dobrym kierunku i mogą przyczynić się do powstania ekonomicznych podstaw powrotu statków polskich armatorów pod banderę narodową.
- Zapewnienie skutecznego nadzoru nad warunkami pracy na statkach uzależnione jest od szybkiej realizacji delegacji dla właściwych ministrów do wydania rozporządzeń szczegółowych w tym zakresie.
- Niezbędnym jest skorzystanie z okazji planowanych nowelizacji ustaw o żegludze śródlądowej i o bezpieczeństwie morskim, dokonania takich zmian w przepisach dotyczących obowiązku przeprowadzania kontroli przez inspektorów pracy statków nowobudowanych, przebudowanych i przeflagowanych przed ich dopuszczeniem do żeglugi, aby obowiązek ten był merytorycznie uzasadniony.
- Pożytecznym dla kształtu nowotworzonych i nowelizowanych aktów prawnych, dotyczących warunków pracy i przebywania na statkach, jest uczestnictwo w tym procesie przedstawicieli Państwowej Inspekcji Pracy
- Zarówno Bałtyk jak i Polskie Obszary Morskie pozostają pod silną presją antropogeniczną, która doprowadziła do niekorzystnych zmian w ekosystemie. Dostrzeżono poważne braki dotyczące wiedzy o skutkach środowiskowych w następstwie wprowadzania nowych konstrukcji wielkoskalowych (szczególnie takich jak: parki wiatrowe, układy przesyłowe energii elektrycznej, rurociągi).
- Przy rosnącym współzawodnictwie o wykorzystanie przestrzeni morskiej koniecznym staje się włączenie obszarów morskich do planowania przestrzennego na morzu.
- Na podstawie ekspertyzy Instytutu Morskiego w Gdańsku, przedstawionej w 2007 roku, można wysunąć wniosek o konieczności zwiększenia nakładów finansowych na ochronę brzegów morskich. W podsumowaniu ekspertyza ta konstatuje, iż administracja morska realizowała w latach 2004-2007 "Program ochrony brzegów morskich" prawidłowo osiągnęła właściwy poziom efektywności w ramach gwarantowanych środków budżetowych. Ale stwierdzono również, że prognozowane zmiany klimatyczne i wpływ antropogeniczny wskazują jednak na potrzeby zwiększenia nakładów. Dotychczasowe nakłady na ochronę brzegów morskich są niewystarczające aby utrzymać brzegi w zrównoważonym stanie. Stąd jednostki administracji morskiej, czynią starania o zwiększenie środków na ochronę brzegu morskiego do minimalnej kwoty 45,5 mln zł. W przypadku braku tych środków ochrona brzegów morskich nie osiągnie wystarczającego poziomu.
- Porozumienia zawarte między rządami zainteresowanych państw określają obszar poszukiwania i ratownictwa, na którym Służba SAR wykonuje zadania związane z bezpieczeństwem morskim. Do zadań tych należy również współpraca z odpowiednimi służbami innych państw w dziedzinie ratowania życia oraz zwalczania zagrożeń i zanieczyszczeń na morzu. Obszar działalności w zakresie działań poszukiwawczo-ratowniczych (region SAR) nie pokrywa się z obszarem odpowiedzialności za działania związane ze zwalczaniem zagrożeń i zanieczyszczeń na morzu.
- Wobec współczesnych wyzwań w zakresie bezpieczeństwa ( w tym bezpieczeństwa przed atakami terrorystycznymi) wskazane jest wyposażenie służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo we wspomagające urządzenia bezzałogowe.
- Jednym z ważniejszych elementów Krajowego Systemu Bezpieczeństwa Morskiego (KSBM) jest System Wymiany Informacji Bezpieczeństwa Żeglugi (SWIBŻ). Celowym jest włączenie do tego systemu informacji, pozyskiwanej z systemu optoelektronicznego. Wskazane jest wyposażenie jednostek odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i ratowanie życia na morzu w systemy optoelektroniczne, zintegrowane z platformą SWIBŻ.
- Analizując całość zagadnień związanych z odolejaniem wód zaolejonych należy wprowadzić na statki plan zapobiegania rozlewom olejowym oraz wyposażyć statki w odpowiednie zestawy do zwalczania rozlewów.
- Plan UE zapewnia osiągniecie najwyższych połowów wieloletnich , jednak kosztem niższych połowów w pierwszych latach jego realizacji.
- Badanie wpływu toksykantów na cechy rozrodcze organizmu stanowi jeden z najistotniejszych problemów podejmowanych w ekotoksykologii. Wykorzystanie technik ekologicznych i molekularnych do obserwacji tego typu zależności, umożliwia zrozumienie zmian zachodzących w obrębie pojedynczego organizmu jak i całej populacji. Badania nad sukcesem reprodukcyjnym, prowadzone w środowisku naturalnym są cennym źródłem informacji, gdyż pozwalają na weryfikacje wyników badań in vitro. Znajomość mechanizmów ograniczających płodność dziko żyjących populacji ryb pozwoli lepiej zrozumieć i przedstawić ich strukturę i dynamikę. Wiedzę tę będzie można zastosować w celu ochrony środowiska morskiego i wydajniejszego zarządzania jego zasobami.
- Dokonać wyposażenia portów i przystani w urządzenia odbioru resztek olejowych oraz mieszanin olejowych oraz udoskonalić systemy wykrywania sprawców wykroczeń przeciwko postanowieniom konwencji.
- Należy kontynuować wymianę doświadczeń naukowych i technicznych w formie konferencji i forum morskiego przy aktywnym włączeniu środowisk międzynarodowych.
| Przewodniczący Komisji Wnioskowej |
|
Prezes Zarządu
Środkowopomorskiej Rady NOT
w Koszalinie |
| prof. dr hab. Stanisław Piocha |
|
prof. dr hab. inż. Tomasz Heese |
Koszalin - Kołobrzeg, maj 2009r.
|